قیمت را می‌بینند، جنس را می‌گذارند

به سراغ یکی از فروشندگان مواد شوینده در محله مجیدیه جنوبی می‌روم تا از او در مورد میزان تقاضا و قیمت مواد شوینده در این مدت سوال کنم. عنایتی فروشنده مواد شوینده به خبرنگار دنیای اقتصاد می‌گوید با شیوع ویروس کرونا از اواخر سال گذشته تقاضا برای انواع مواد شوینده و همچنین الکل برای ضدعفونی به شدت افزایش یافت اما هم اکنون این میزان تقاضا خیلی کمتر شده و به حالت عادی بازگشته است. به باور او عمده‌ترین دلیل کاهش تقاضا، گران بودن مواد شوینده است. عنایتی با بیان اینکه از پیش ازعید تاکنون قیمت‌ها ۵۰ درصد گران شده، ادامه می‌دهد: مواد شوینده اخیرا آنقدر گران شده که خیلی از مشتری‌ها وقتی جنسی را برمی‌دارند به محض اینکه قیمت آن را می‌بینند آن را سر جای خود می‌گذارند. برای مثال مایع ظرفشویی دورتو با حجم ۳ کیلو و ۷۵۰ گرم که ۴۵ هزار تومان بود هم اکنون به ۶۰ هزار تومان رسیده یا مایع شست‌وشوی سافتلن در سال جاری دوبار تاکنون گران شده؛ ابتدا از ۲۱ هزار تومان به ۲۳ هزار و ۹۰۰ تومان رسید اما در کمتر از یک‌ماه دوباره گران شد و الان ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان است.

  قیمت مهم‌تر از برند است

در یکی از مناطق مرکزی شهر فروشنده دیگری در پاسخ به این پرسش که هم‌اکنون مشتری‌ها بیشتر به دنبال چه نوع برندهایی هستند، می‌گوید: الان هر جنسی که ارزان‌تر باشد مشتری بیشتری دارد. به گفته او دیگر مثل قبل نیست که مشتری وارد مغازه شود و بگوید فلان برند از شامپو یا مایع دستشویی را می‌خواهد بلکه اکثر مشتریان اجناس خود را بر اساس قیمت آنها انتخاب می‌کنند و مثلا می‌گویند ارزان‌ترین شامپو یا ارزان‌ترین صابونی که موجود دارید چیست. شامپوی تخم‌مرغی شرکت داروگر یکی از ارزان‌ترین و قدیمی‌ترین شامپوهای موجود در بازار است که همه ما با شکل و شمایل آن و تصویر آگهی‌های تبلیغاتی‌اش خاطره داریم تا جایی که این شامپو تصویر خود را در ذهن جمعی ما حک کرده است. این شامپو هم اکنون ۶ هزار تومان است و از جمله مواد شوینده‌ای است که در چند ماه اخیر هیچ افزایش قیمتی نداشته است. اما عنایتی به نکته جالبی در مورد تقاضا برای این شامپوی ارزان اشاره می‌کند. به گفته این فروشنده تا پیش از گرانی مواد شوینده یک کارتن شامپوی تخم‌مرغی داروگر که شامل ۴۸ عدد شامپو است در سه هفته فروش می‌رفت اما هم اکنون در طول یک هفته هر ۴۸ شامپوی تخم‌مرغی فروش می‌رود. به گفته او دلیل اصلی این افزایش تقاضا ارزان بودن این نوع شامپو نسبت به محصولات دیگر است. عنایتی ادامه می‌دهد: خیلی از مشتری‌ها جنسی را می‌خرند اما بعد متوجه می‌شوند کارت بانکی آنها موجودی ندارد بنابراین جنس خریداری شده را پس می‌دهند و به جای آن جنس ارزان‌تر را انتخاب می‌کنند.

  چرا شوینده گران شد؟

این سوال را از جواد عباسی، کارشناس یکی از شرکت‌های تولید‌کننده مواد شوینده می‌پرسم. او با اشاره به اینکه هم اکنون ۸۰ درصد از مواد اولیه تولید شوینده‌ها در داخل ایران تولید می‌شود، می‌گوید: تولید همین مواد اولیه نیز نیازمند مواد دیگری است که عموما وارداتی هستند؛ برای مثال شیره نارگیل از مالزی وارد می‌شود تا در تولید تگزاپون که پرمصرف‌ترین ماده اولیه در شوینده است به کار رود. عباسی می‌گوید برندهای اصلی شوینده تعیین‌کننده قیمت شوینده هستند. هر ساله در اردیبهشت ماه قیمت شوینده‌ها ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش می‌یابد اما امسال به دلیل اینکه ارز دولتی ۴۲۰۰ تومانی از خردادماه گذشته به تولیدکنندگان اختصاص نیافت، مجبور شدند از ارز آزاد استفاده کنند. با گرانی ارز قیمت مواد اولیه هم افزایش یافت. به گفته عباسی اگر این روند ادامه یابد شرکت‌ها در تامین مواد اولیه دچار مشکل می‌شوند و زمزمه‌های این وجود دارد که مواد شوینده یک‌بار دیگر در مهر ماه نیز افزایش قیمت‌داشته باشند.هر چند فروشندگان از کاهش تقاضا به دلیل گرانی گلایه دارند اما با توجه به شیوع مجدد ویروس کرونا، روی آوردن مجدد مردم به شستن چندباره دست‌ها و اقلامی که خریداری می‌کنند و ادامه عدم تخصیص ارز دولتی به تولیدکنندگان انتظار می‌رود تقاضای مواد شوینده مجددا اوج بگیرد و قیمت آن هم همچنان بیشتر شود.